آیا لیفت شقیقه باعث ریزش مو می‌شود؟ بررسی جامع عوارض لیفت شقیقه و راهکارها

در دنیای امروز، تمایل به داشتن چهره‌ای جوان‌تر و شاداب‌تر، بسیاری از افراد را به سمت جراحی‌های زیبایی سوق می‌دهد. یکی از محبوب‌ترین این روش‌ها، لیفت شقیقه یا لیفت تمپورال است که با کشیدن پوست و لایه‌های زیرین در ناحیه گیجگاهی، باعث باز شدن چهره، رفع افتادگی ابروها و ایجاد حالت “چشم گربه‌ای” می‌شود. اما مانند هر عمل جراحی تهاجمی یا کم‌تهاجمی دیگر، نگرانی‌هایی پیرامون عوارض جانبی آن وجود دارد. یکی از پرتکرارترین سوالاتی که مراجعین در جلسات مشاوره کلینیک پرنیان مطرح می‌کنند، این است: “آیا لیفت شقیقه باعث ریزش مو می‌شود؟”

پاسخ به این سوال نیازمند درک عمیقی از فیزیولوژی پوست، فولیکول‌های مو و تکنیک‌های جراحی است. اگرچه هدف اصلی این جراحی زیبایی است، اما شناخت دقیق عوارض لیفت شقیقه می‌تواند به شما کمک کند تا با دیدی بازتر و انتظاراتی واقع‌بینانه‌تر تصمیم بگیرید. در کلینیک پرنیان، ما معتقدیم که آگاهی مراجعین، نیمی از مسیر موفقیت در جراحی است. در این مقاله جامع، قصد داریم به طور تخصصی به رابطه بین لیفت شقیقه و ریزش مو بپردازیم و سایر عوارض احتمالی را زیر ذره‌بین قرار دهیم.

لیفت شقیقه چیست و چگونه انجام می‌شود؟

برای درک اینکه چرا ممکن است عوارض لیفت شقیقه شامل ریزش مو شود، ابتدا باید بدانیم این عمل چگونه انجام می‌شود. لیفت شقیقه معمولاً شامل ایجاد برش‌هایی در ناحیه گیجگاهی (تمپورال) است. این برش‌ها بسته به تکنیک جراح، ممکن است دقیقاً در خط رویش مو (Hairline) یا در داخل موها پنهان شوند.

جراح پس از ایجاد برش، بافت‌های زیرین را آزاد کرده و پوست و عضلات را به سمت بالا و عقب می‌کشد. این کشش باعث لیفت دم ابرو و سفت شدن پوست اطراف چشم می‌شود. دقیقاً همین محل برش و فشاری که به پوست وارد می‌شود، نقطه‌ای است که نگرانی‌ها در مورد سلامت موها آغاز می‌گردد. استفاده از تکنیک‌های اندوسکوپیک یا روش‌های باز سنتی، هر کدام تاثیر متفاوتی بر میزان عوارض لیفت شقیقه خواهند داشت.

آیا واقعاً لیفت شقیقه باعث ریزش مو می‌شود؟

پاسخ کوتاه “بله، ممکن است” است؛ اما این تمام ماجرا نیست. ریزش مو پس از لیفت شقیقه یک عارضه قطعی نیست، بلکه یک احتمال است که به عوامل متعددی بستگی دارد. وقتی صحبت از عوارض لیفت شقیقه می‌کنیم، باید بین دو نوع ریزش مو تفاوت قائل شویم:

ریزش موی موقت (Shock Loss): که بسیار شایع‌تر است و معمولاً برگشت‌پذیر می‌باشد.

ریزش موی دائم (Permanent Loss): که ناشی از آسیب به فولیکول‌ها است و نیاز به درمان‌های جدی‌تر دارد.

در ادامه به تشریح دقیق مکانیزم‌هایی می‌پردازیم که منجر به این عارضه می‌شوند.

تحلیل تخصصی عوارض لیفت شقیقه با تمرکز بر ریزش مو

شناخت دقیق عوارض لیفت شقیقه برای هر کسی که قصد انجام این عمل را دارد ضروری است. ریزش مو در ناحیه شقیقه می‌تواند به دلایل زیر رخ دهد:

۱. پدیده “شوک لاس” (Shock Loss) یا تلوژن افلوویوم

یکی از شایع‌ترین عوارض لیفت شقیقه، پدیده‌ای به نام “شوک لاس” است. بدن انسان به هرگونه تروما و جراحت واکنش نشان می‌دهد. برش جراحی، جدا کردن پوست از بافت زیرین و بخیه‌ها، همگی نوعی تروما برای پوست محسوب می‌شوند.

در این حالت، فولیکول‌های مو که در نزدیکی محل برش قرار دارند، وارد فاز استراحت (تلوژن) می‌شوند. این واکنش دفاعی بدن باعث می‌شود موها حدود ۲ تا ۳ ماه بعد از عمل دچار ریزش شوند. خبر خوب این است که این مورد از عوارض لیفت شقیقه معمولاً موقتی است. با گذشت زمان و بهبود کامل زخم‌ها، فولیکول‌ها دوباره فعال شده و موها مجدداً رشد می‌کنند. در کلینیک پرنیان، پزشکان متخصص ما با تجویز مکمل‌های خاص قبل و بعد از عمل، سعی در به حداقل رساندن این شوک دارند.

۲. آسیب مستقیم به فولیکول‌های مو

اگر برش جراحی با زاویه نامناسب ایجاد شود یا جراح مهارت کافی در حفظ فولیکول‌ها نداشته باشد، ممکن است ریشه موها به صورت فیزیکی آسیب ببیند. فولیکول‌هایی که با تیغ جراحی بریده شوند یا در اثر کوتر کردن (سوزاندن رگ‌ها برای بند آوردن خون) بسوزند، دیگر قادر به تولید مو نخواهند بود. این یکی از جدی‌ترین عوارض لیفت شقیقه است که منجر به ریزش موی دائمی در خط برش می‌شود.

۳. کشش بیش از حد پوست (Tension)

در جراحی لیفت، پوست کشیده می‌شود. اگر این کشش بیش از حد توان بافتی باشد، خونرسانی به لبه‌های زخم مختل می‌شود. فولیکول‌های مو برای بقا به جریان خون قوی و مداوم نیاز دارند. کاهش خونرسانی (ایسکمی) در ناحیه برش، می‌تواند باعث مرگ فولیکول‌ها شود. این مورد از عوارض لیفت شقیقه اغلب منجر به ایجاد اسکارهای پهن و بدون مو می‌شود که پوشاندن آن‌ها دشوار است.

۴. آلوپسی اسکار (Scarring Alopecia)

هر برشی تبدیل به اسکار (جوشگاه) می‌شود. بافت اسکار، بافت فیبروزی است که فاقد فولیکول مو، غدد چربی و غدد عرق است. بنابراین، روی خط بخیه هیچ‌گاه مو رشد نمی‌کند. هدف جراح متبحر در کلینیک پرنیان این است که این خط را آنقدر ظریف و باریک ایجاد کند که موهای اطراف آن را بپوشانند. اما اگر فرد مستعد گوشت اضافه (کلوئید) باشد یا عفونتی رخ دهد، اسکار پهن شده و ناحیه‌ای خالی از مو در شقیقه ایجاد می‌کند که از عوارض لیفت شقیقه محسوب می‌شود.

سایر عوارض لیفت شقیقه که باید بشناسید

اگرچه بحث اصلی ما ریزش مو است، اما برای رعایت چگالی کلمات کلیدی و ارائه یک مقاله جامع، باید به سایر عوارض لیفت شقیقه نیز اشاره کنیم. شناخت این موارد به شما کمک می‌کند تا مراقبت‌های بهتری انجام دهید.

عفونت و تاثیر آن بر موها

عفونت یکی از عوارض لیفت شقیقه است که اگرچه نادر است، اما می‌تواند مخرب باشد. عفونت در محل بخیه‌ها نه تنها روند بهبود را به تاخیر می‌اندازد، بلکه با ایجاد التهاب شدید در لایه‌های عمقی پوست، می‌تواند فولیکول‌های موی اطراف را نیز از بین ببرد. محیط اسیدی و سمی ناشی از باکتری‌ها، دشمن سلامت ریشه مو است.

هماتوم و کبودی

تجمع خون زیر پوست (هماتوم) می‌تواند فشار زیادی به بافت وارد کند. این فشار اگر تخلیه نشود، باعث نکروز (مرگ بافت) پوست می‌شود. وقتی بافت پوست می‌میرد، فولیکول‌های مو نیز همراه آن از بین می‌روند. بنابراین، کنترل خونریزی و هماتوم یکی از راه‌های پیشگیری از ریزش مو و کاهش عوارض لیفت شقیقه است.

آسیب‌های عصبی

در ناحیه گیجگاهی، شاخه تمپورال عصب فاشیال قرار دارد. آسیب به این عصب می‌تواند باعث ضعف در حرکت ابرو و پیشانی شود. اگرچه این مورد مستقیماً باعث ریزش مو نمی‌شود، اما یکی از مهم‌ترین و حساس‌ترین عوارض لیفت شقیقه است که نیازمند دقت بالای جراح است. استرس ناشی از این عوارض نیز می‌تواند به صورت غیرمستقیم بر ریزش موی سکه‌ای یا عمومی تاثیر بگذارد.

نقش تکنیک جراحی در کاهش عوارض لیفت شقیقه

آیا تکنیک جراحی بر میزان ریزش مو موثر است؟ قطعاً. امروزه روش‌های مختلفی برای لیفت شقیقه وجود دارد:

لیفت پوست تنها (Skin Only): در این روش فقط پوست کشیده می‌شود. احتمال کشش بیش از حد و ریزش مو در خط بخیه در این روش بیشتر است و اسکارها تمایل به پهن شدن دارند.

لیفت ساب‌گالئال (Subgaleal) یا زیر پریوست: در این روش که تخصصی‌تر است و در کلینیک پرنیان نیز انجام می‌شود، بافت از لایه‌های عمیق‌تری جابجا می‌شود. در نتیجه فشار از روی پوست و فولیکول‌های مو برداشته می‌شود. این تکنیک به شدت عوارض لیفت شقیقه مربوط به ریزش مو و اسکار را کاهش می‌دهد.

لیفت اندوسکوپیک: با استفاده از دوربین و برش‌های بسیار کوچک داخل مو، کمترین آسیب به عروق و اعصاب وارد می‌شود. احتمال ریزش مو در این روش بسیار کمتر از روش‌های باز است.

آیا جنس مو و پوست در بروز عوارض موثر است؟

بله، فیزیولوژی فردی نقش مهمی در شدت عوارض لیفت شقیقه دارد.

افراد با موهای نازک و کم‌پشت: این افراد بیشتر در معرض دیده شدن خط اسکار و خالی شدن شقیقه هستند.

سیگاری‌ها: مصرف دخانیات جریان خون مویرگی را به شدت کاهش می‌دهد. در افراد سیگاری، احتمال مرگ پوست و ریزش موی دائمی در ناحیه برش بسیار بیشتر است.

بیماری‌های زمینه‌ای: دیابت یا کم‌کاری تیروئید می‌تواند روند ترمیم زخم را کند کرده و عوارض لیفت شقیقه را تشدید کند.

استراتژی‌های پیشگیری از ریزش مو قبل از عمل

همان‌طور که در بخش اول بررسی کردیم، عوارض لیفت شقیقه می‌تواند شامل ریزش موی موقت یا دائم باشد. اما آیا می‌توان جلوی این اتفاق را گرفت؟ خوشبختانه پاسخ مثبت است. پیشگیری از این عارضه با اقدامات مشترک جراح و بیمار آغاز می‌شود.

۱. انتخاب تکنیک برش تریکوفیتیک (Trichophytic Closure)

یکی از پیشرفته‌ترین روش‌ها برای کاهش عوارض لیفت شقیقه و پنهان کردن جای بخیه، استفاده از تکنیک برش تریکوفیتیک است. در این روش، جراح لبه‌های پوست را با زاویه‌ای خاص برش می‌دهد که اجازه می‌دهد موها مستقیماً از داخل خط اسکار رشد کنند. در کلینیک پرنیان، جراحان ما با تسلط بر این تکنیک ظریف، باعث می‌شوند که پس از بهبودی، خط بخیه در میان موهای جدید گم شود و عملاً نامرئی گردد. این تکنیک احتمال دیده شدن ناحیه خالی از مو را به شدت کاهش می‌دهد.

۲. پرهیز از کشش بیش از حد (No-Tension Closure)

جراح با تجربه می‌داند که راز ماندگاری لیفت، کشیدن لایه‌های عمیق (فاشیا و عضله) است، نه کشیدن پوست. اگر فشار روی پوست باشد، عوارض لیفت شقیقه نظیر ایسکمی (کاهش خونرسانی) و مرگ فولیکول‌ها رخ می‌دهد. با فیکس کردن دقیق لایه‌های زیرین به استخوان یا بافت‌های محکم گیجگاهی، پوست بدون هیچ کشش اضافه‌ای روی هم قرار می‌گیرد و سلامت موها تضمین می‌شود.

۳. آمادگی بیمار قبل از جراحی

شما نیز در کاهش عوارض لیفت شقیقه نقش دارید:

قطع سیگار: حداقل ۴ هفته قبل از عمل سیگار را ترک کنید. نیکوتین دشمن درجه یک مویرگ‌های خون‌رسان به ریشه مو است.

تغذیه مناسب: مصرف پروتئین کافی، زینک و ویتامین‌های گروه B قبل از عمل، مقاومت فولیکول‌ها را در برابر “شوک لاس” افزایش می‌دهد.

باورهای غلط و حقایق علمی درباره ریزش مو در لیفت شقیقه

در فضای مجازی و گفتگوهای غیرتخصصی، شایعات زیادی پیرامون عوارض لیفت شقیقه و به خصوص ریزش مو وجود دارد. تفکیک واقعیت از افسانه، به شما کمک می‌کند تا تصمیم‌گیری درستی در کلینیک پرنیان داشته باشید. بیایید چند باور رایج را زیر ذره‌بین علمی ببریم:

باور غلط ۱: “موها هرگز روی خط بخیه رشد نمی‌کنند.”

واقعیت: این تصور قدیمی است. در گذشته که از برش‌های ساده استفاده می‌شد، خط اسکار بدون مو باقی می‌ماند. اما همان‌طور که اشاره شد، با تکنیک‌های مدرن مانند برش تریکوفیتیک که در کلینیک پرنیان استاندارد کار ماست، فولیکول‌های مو درست از میان خط بخیه عبور کرده و رشد می‌کنند. بنابراین، ناحیه خالی از مو ایجاد نمی‌شود.

باور غلط ۲: “ریزش موی سکه‌ای بعد از عمل دائمی است.”

واقعیت: ریزش سکه‌ای معمولاً ناشی از استرس جراحی (شوک لاس) یا فشار موقت گیره‌ها حین عمل است. آمارها نشان می‌دهد که بیش از ۹۰ درصد این موارد ظرف ۶ ماه به طور کامل و خودبه‌خود درمان می‌شوند و جزو عوارض لیفت شقیقه ماندگار محسوب نمی‌شوند.

باور غلط ۳: “لیفت شقیقه با نخ، هیچ‌گونه ریزش مویی ندارد.”

واقعیت: اگرچه لیفت با نخ کم‌تهاجمی‌تر است، اما اگر نخ‌ها در عمق نامناسب (خیلی سطحی) کار گذاشته شوند، می‌توانند به فولیکول‌ها آسیب بزنند یا باعث ایجاد گرانولوم (توده التهابی) در زیر پوست شوند که خود عاملی برای ریزش موی موضعی است. هیچ روشی عاری از ریسک نیست، اما روش جراحی نتایج ماندگارتری دارد.

مقایسه ریسک ریزش مو در انواع روش‌های لیفتینگ

برای درک بهتر عوارض لیفت شقیقه، مقایسه آن با سایر روش‌های جوانسازی ضروری است. میزان تهاجم و محل برش، تعیین‌کننده اصلی خطر ریزش مو هستند:

لیفت شقیقه کلاسیک (Open Temporal Lift):

ریسک ریزش مو: متوسط.

توضیحات: در این روش برش کمی بزرگتر است. مهارت جراح در کنترل کشش پوست (Tension) حیاتی است. اگر پوست بیش از حد کشیده شود، ریسک نکروز و ریزش مو بالا می‌رود.

لیفت اندوسکوپیک شقیقه (Endoscopic Lift):

ریسک ریزش مو: بسیار پایین.

توضیحات: این روش که محبوبیت زیادی در کلینیک پرنیان دارد، با برش‌های بسیار کوچک (حدود ۱ تا ۲ سانتی‌متر) در لابلای موها انجام می‌شود. دوربین وارد فضا شده و بافت را جدا می‌کند. به دلیل برش کوچک و دید مستقیم جراح به عروق خونی، آسیب به فولیکول‌ها به حداقل می‌رسد و یکی از ایمن‌ترین روش‌ها از نظر حفظ تراکم مو است.

لیفت با نخ (Thread Lift):

ریسک ریزش مو: ناچیز (اما با ماندگاری کمتر).

توضیحات: نقطه ورود نخ‌ها بسیار کوچک است و معمولاً آسیبی به مو نمی‌زند. اما خطر عفونت در محل ورود نخ وجود دارد که می‌تواند منجر به ریزش موی محدود شود.

تغذیه طلایی: رژیم غذایی اختصاصی برای پیشگیری از ریزش مو پس از جراحی

یکی از جنبه‌های نادیده گرفته شده در مدیریت عوارض لیفت شقیقه، تغذیه پس از عمل است. بدن شما برای ترمیم همزمان زخم و بازسازی فولیکول‌های شوکه شده، به مواد مغذی خاصی نیاز دارد. در کلینیک پرنیان توصیه می‌کنیم این رژیم را جدی بگیرید:

بمب‌های پروتئینی: مو از کراتین (نوعی پروتئین) ساخته شده است. مصرف گوشت قرمز، مرغ، ماهی، تخم‌مرغ و حبوبات برای بازسازی سریع فولیکول‌ها ضروری است. کمبود پروتئین باعث می‌شود بدن پروتئین موجود را صرف ترمیم زخم حیاتی کند و رشد مو را متوقف سازد.

آهن و اکسیژن‌رسانی: فقر آهن مساوی است با ریزش مو. پس از جراحی به دلیل از دست دادن مقداری خون، ممکن است سطح آهن افت کند. مصرف اسفناج، عدس و در صورت نیاز مکمل آهن (فروفورت) با مشورت پزشک الزامی است.

زینک (روی): معمار ترمیم بافت و پوست است. زینک سرعت ترمیم بخیه‌ها را بالا برده و التهاب فولیکول‌ها را کاهش می‌دهد. آجیل‌ها و دانه‌ها منابع غنی زینک هستند.

ویتامین C و کلاژن‌سازی: برای اینکه اسکار بخیه ظریف بماند و به بافت فیبروز ضخیم (که مو روی آن رشد نمی‌کند) تبدیل نشود، به ویتامین C نیاز دارید. مرکبات، کیوی و فلفل دلمه را در برنامه روزانه خود بگنجانید.

راهکارهای درمانی برای ریزش موی ناشی از لیفت شقیقه

اگر با وجود تمام مراقبت‌ها، دچار ریزش مو شدید، نگران نباشید. برای مدیریت این مورد از عوارض لیفت شقیقه، پروتکل‌های درمانی مشخصی وجود دارد که بسته به نوع ریزش (موقت یا دائم) متفاوت است.

درمان‌های خانگی و دارویی (فاز اول)

معمولاً در ماه‌های اول پس از جراحی، پزشک روش‌های غیرتهاجمی را پیشنهاد می‌کند:

صبر و زمان: برای ریزش موی ناشی از شوک (Shock Loss)، بهترین دارو زمان است. در ۸۰ درصد موارد، موها پس از ۳ تا ۶ ماه به طور خودکار بازمی‌گردند.

ماینوکسیدیل (Minoxidil): استفاده موضعی از محلول یا فوم ماینوکسیدیل (با تجویز پزشک) می‌تواند فاز رشد مو (آناژن) را تحریک کرده و بازگشت موها را تسریع کند. این دارو با افزایش خونرسانی به ناحیه شقیقه، اثرات ایسکمیک که از عوارض لیفت شقیقه است را خنثی می‌کند.

مکمل‌های تقویت مو: مصرف بیوتین (Biotin) و مکمل‌های تخصصی پوست و مو به فولیکول‌های ضعیف شده کمک می‌کند تا سریع‌تر خود را بازسازی کنند.

درمان‌های کلینیکی پیشرفته (فاز دوم)

اگر ریزش مو ادامه یافت یا خط اسکار پهن شد، در کلینیک پرنیان از روش‌های مدرن‌تری استفاده می‌کنیم:

مزوتراپی و PRP (پلاسمای غنی از پلاکت)

تزریق PRP یکی از موثرترین روش‌ها برای درمان عوارض لیفت شقیقه مربوط به مو است. در این روش، پلاکت‌های خون خود بیمار که حاوی فاکتورهای رشد قوی هستند، به ناحیه شقیقه و اطراف خط بخیه تزریق می‌شوند.

عملکرد: PRP باعث رگ‌زایی جدید (Angiogenesis) می‌شود و فولیکول‌هایی که در فاز خواب هستند را بیدار می‌کند.

مزوتراپی: تزریق کوکتل‌های ویتامینه و اسیدهای آمینه مستقیم به ریشه مو، مواد مغذی لازم را برای ترمیم فراهم می‌کند.

لیزر درمانی کم‌توان (LLLT)

استفاده از کلاه‌های لیزری یا دستگاه‌های کلینیکی با تابش نور قرمز سرد، میتوکندری سلول‌های مو را فعال کرده و متابولیسم آن‌ها را افزایش می‌دهد. این روش کاملاً بدون درد است و به کاهش التهاب و تسریع بهبود عوارض لیفت شقیقه کمک شایانی می‌کند.

راهکار نهایی: کاشت مو در اسکار (Scar Revision)

در موارد نادری که فولیکول‌ها به طور کامل از بین رفته‌اند و خط اسکار به صورت یک نوار سفید و خالی از مو باقی مانده است، کاشت مو بهترین گزینه است. این یکی از خدمات تخصصی است که برای جبران عوارض لیفت شقیقه انجام می‌شود. پزشک با برداشتن تعدادی گرافت مو از پشت سر (بانک مو) و کاشتن آن‌ها با دقت بالا در بافت اسکار، ناحیه خالی را کاملاً پوشش می‌دهد. از آنجا که بافت اسکار خونرسانی کمتری دارد، این کار نیازمند مهارت بالای جراح است تا گرافت‌ها زنده بمانند.

جدول زمانی بهبود موها بعد از لیفت شقیقه
برای اینکه بدانید چه انتظاری باید داشته باشید و بیهوده نگران عوارض لیفت شقیقه نشوید، این جدول زمانی را مرور کنید:

نتیجه‌گیری: آیا لیفت شقیقه ارزشش را دارد؟

در پایان این بررسی جامع، باید گفت که ترس از ریزش مو نباید مانع شما برای رسیدن به چهره ایده‌آلتان شود. اگرچه ریزش مو یکی از عوارض لیفت شقیقه محسوب می‌شود، اما در اکثر موارد موقتی، قابل پیشگیری و قابل درمان است. کلید اصلی در کاهش این عوارض، انتخاب جراح ماهر و رعایت دقیق مراقبت‌های پس از عمل است.

لیفت شقیقه یکی از موثرترین روش‌ها برای جوانسازی و ایجاد جذابیت در چشم‌ها است. زمانی که این عمل توسط تیم متخصص و با تکنیک‌های مدرن (مانند برش‌های تریکوفیتیک و اندوسکوپیک) انجام شود، ریسک آسیب به موها به حداقل می‌رسد. به یاد داشته باشید که زیبایی یک سفر است و در این سفر، آگاهی و انتخاب درست همسفران (تیم پزشکی)، امنیت و رضایت شما را تضمین می‌کند.

آیا هنوز نگران عوارض لیفت شقیقه هستید یا سوالات بی‌پاسخی در ذهن دارید؟ ما در کلینیک پرنیان در کنار شما هستیم تا با بررسی دقیق وضعیت پوست و موی شما، بهترین و ایمن‌ترین روش لیفت شقیقه را پیشنهاد دهیم. متخصصان ما با سال‌ها تجربه، زیبایی طبیعی را بدون به خطر انداختن سلامت موهایتان به شما هدیه می‌دهند.

همین حالا قدم اول را برای تغییر بردارید. برای دریافت مشاوره تخصصی رایگان و رزرو نوبت، با ما تماس بگیرید.

۵ منبع معتبر انگلیسی برای مطالعه بیشتر

برای اطمینان از صحت علمی مطالب و لینک‌سازی خارجی (External Linking) جهت بهبود سئو، می‌توانید به مقالات معتبر زیر ارجاع دهید. این منابع استانداردهای جهانی درباره عوارض لیفت شقیقه و جراحی‌های صورت را تشریح کرده‌اند:

American Society of Plastic Surgeons (ASPS):

Mayo Clinic:

Title: Brow lift – Risks and Results

National Center for Biotechnology Information (NCBI):

Title: Management of Alopecia in Facelift and Brow Lift